การศึกษาออนไลน์ แหล่งเรียนรู้สำหรับคนรุ่นใหม่ที่พัฒนาให้เรียนรู้ได้เองตลอดชีวิต


ปัจจุบันอินเทอร์เน็ตได้เข้ามามีความสำคัญในชีวิตประจำวันของคนในสังคมไม่น้อย โดยเฉพาะด้านการศึกษาถือได้ว่า ระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เป็นแหล่งรวมข้อมูลจากทั่วโลกในทุกรูปแบบ เปรียบเสมือนห้องสมุดขนาดใหญ่ที่ผู้คนทุกเพศทุกวัยทั่วทุกมุมโลกสามารถเข้าถึงเชื่อมโยงถึงกัน ซึ่งเป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าหาความรู้ของคนยุคใหม่ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทางวิชาการ ข้อมูลด้านการบันเทิง ด้านการแพทย์ และด้านอื่นๆ ที่สามารถเลือกรับได้ตามความสนใจ

เมื่อพูดถึงสังคมออนไลน์ในวันนี้หากใครบอกว่าไม่รู้จัก Twitter, Facebook, Skype หรือแม้แต่  Wikipedia, Youtube ก็อาจจะตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาว่าเป็นคน “ตกยุค”  ได้ง่าย ๆ เพราะเป็นช่องทางพื้นฐานที่ใช้กันอย่างแพร่หลายมาก ซึ่งก่อนหน้านี้เพียงไม่กี่ปีเรานิยมใช้อินเทอร์เน็ตในการรับส่งอีเมล์ หรืออย่างดีก็เป็นโปรแกรมสนทนา เช่น  IRC,  ICQ หรือ MSN ติดต่อสื่อสารกันไปมา แต่ ณ วันนี้กระแสของโลกออนไลน์ที่มาแรงทำให้เกิดสังคมออนไลน์ หรือ Social Network ที่สามารถติดต่อสร้างปฏิสัมพันธ์กันได้กับทุกประเทศทั่วโลกอย่างไร้พรมแดนจริง ๆ ซึ่งจะเห็นได้ว่าแนวโน้มการใช้สังคมออนไลน์ในบ้านเมืองเราเพิ่มมากขึ้น แต่สิ่งที่น่ากลัวยิ่งกว่าก็คือ ผู้ใช้งานส่วนใหญ่มักจะเป็น “เด็กและเยาวชน”  ที่พ่อแม่มักเลี้ยงลูกมาด้วยเงิน อุปกรณ์ไฮเทค คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ โดยสิ่งเหล่านี้กลายเป็นของรางวัลที่พ่อแม่ซื้อหาให้ลูก หรือาจเป็นแฟชั่นเพื่อให้ทัดเทียมเพื่อน ๆ แต่ไม่มีเวลาคอยดูแลชี้แนะในสิ่งที่ถูกที่ควรทำให้เด็กไม่มีความรู้เท่าทันเทคโนโลยี มีการใช้คอมพิวเตอร์  มือถือ หรืออุปกรณ์ไฮเทคต่าง ๆ เพียงเพื่อดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกม พูดคุยออนไลน์  มีการสร้างสังคมส่วนตัว จนกลายเป็นเด็กติดเกม ติดเพื่อน ส่งผลให้กิจกรรมในสังคมลดลง การเรียนตกต่ำ สุขภาพย่ำแย่ ซึ่งเรื่องเหล่านี้เป็นปัญหาสำคัญที่มีให้เห็นเป็นข่าวกันบ่อยครั้ง

แม้ว่าเทคโนโลยีจะเป็นต้นเหตุของการเรียนรู้ที่เป็น “ดาบสองคม” แต่เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่าเทคโนโลยีก็ยังให้ประโยชน์ได้ดีเช่นกัน เพราะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีประโยชน์ต่อผู้เรียนอย่างมหาศาลหากมีการเลือกใช้อย่างถูกต้องเหมาะสม เพราะเป็นสื่อที่มีชีวิต มีทั้งข้อความ เสียง ภาพเคลื่อนไหว ที่มีสีสันสามารถสร้างแรงจูงใจให้เด็กใฝ่เรียนรู้มากยิ่งขึ้น เป็นการเปิดโลกแห่งการเรียนรู้ที่กว้างไกลสามารถศึกษาค้นคว้าได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด ดังนั้นสิ่งสำคัญคือเราต้องร่วมด้วยช่วยกันพัฒนาสังคมออนไลน์ให้ก้าวไปในหนทางที่เหมาะสมและเติบโตแบบมีคุณภาพอย่างมีภูมิคุ้มกันที่ดีพอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้องสร้างเด็กและเยาวชนไทยให้มีภูมิคุ้มกันและรู้เท่าทันเทคโนโลยี  ต้องเน้นให้รู้จักเลือกเปิดรับข้อมูลที่ให้สาระความรู้เพื่อประเทืองปัญญามากกว่าการโหลดคลิปวิดีโอหรือเล่นเกมออนไลน์ซึ่งจะส่งผลกระทบถึงสุขภาพจิตและสุขภาพกายตามมา

ทั้งนี้การเรียนรู้ออนไลน์ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อแวดวงการศึกษาไทย เนื่องจากเป็นการเรียนรู้ที่มีความยืดหยุ่นสูง เข้าถึงง่าย ผู้เรียนสามารถเรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา สามารถเลือกเรียนเนื้อหาได้ตามความต้องการและความสนใจ สื่อที่นำเสนอมักอยู่ในรูปแบบที่หลากหลาย ซึ่งพบว่าปัจจุบันมีเว็บไซต์มากมายที่เผยแพร่เนื้อหาสาระอันเป็นประโยชน์ในลักษณะของสื่อการเรียนรู้ออนไลน์ที่ผู้สนใจสามารถเลือกเรียนรู้ได้อย่างกว้างขวาง แต่ในแวดวงการศึกษามีโครงการที่น่าสนใจอย่างยิ่งคือ โครงการส่งเสริมการบูรณาการนวัตกรรมการจัดการศึกษาด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์เพื่อการเรียนรู้ หรือที่เรียกว่า NOE Plaza (Network of Education Plaza) ตลาดนัดการศึกษาออนไลน์ เป็นรูปแบบการบูรณาการความร่วมมือของหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเทคโนโลยีและการจัดการศึกษาของชาติ โดยการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอนและบริหารจัดการระบบการศึกษาให้สอดคล้องและทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่เป็นอยู่อย่างเช่นปัจจุบันและในอนาคต